Theo MQ==Jessica Mg==Hellmann, Mw==các NA==loài NQ==côn Ng==trùng Nw==như OA==bướm OQ==và MTA=bọ MTE=cánh MTI=cứng MTM=sẽ MTQ=cần MTU=tới MTY=nhiều MTc=biện MTg=pháp MTk=bảo MjA=vệ MjE=tương MjI=đương MjM=với MjQ=những MjU=loài MjY=tiêu Mjc=biểu Mjg=gắn Mjk=liền MzA=với MzE=các MzI=chiến MzM=dịch MzQ=bảo MzU=tồn MzY=trước Mzc=nay, Mzg=ví Mzk=dụ NDA=như NDE=gấu NDI=Bắc NDM=cực, NDQ=hổ NDU=và NDY=cá NDc=heo.
Tại NDg=sao?
“Các NDk=động NTA=vật NTE=ví NTI=dụ NTM=như NTQ=cá NTU=heo, NTY=hổ NTc=và NTg=gấu NTk=Bắc NjA=cực NjE=có NjI=vai NjM=trò NjQ=vô NjU=cùng NjY=quan Njc=trọng, Njg=chủ Njk=yếu NzA=vì NzE=lí NzI=do NzM=chúng NzQ=tượng NzU=trưng NzY=cho Nzc=mối Nzg=quan Nzk=hệ ODA=giữa ODE=con ODI=người ODM=với ODQ=thế ODU=giới ODY=tự ODc=nhiên,” ODg=Hellmann ODk=nói. OTA=“Nhưng OTE=nếu OTI=nói OTM=về OTQ=chức OTU=năng OTY=sinh OTc=thái, OTg=thì OTk=côn MTAwtrùng MTAxmới MTAychính MTAzlà MTA0những MTA1động MTA2vật MTA3quan MTA4trọng MTA5nhất.”
Tại MTEwsao MTExcôn MTEytrùng MTEzlại MTE0quan MTE1trọng MTE2đến MTE3vậy MTE4xét MTE5về MTIwmặt MTIxsinh MTIythái? MTIz“Chúng MTI0mang MTI1bệnh MTI2tật, MTI3tiến MTI4hành MTI5thụ MTMwphấn MTMxvà MTMycó MTMzảnh MTM0hưởng MTM1kinh MTM2tế MTM3lên MTM4mùa MTM5màng MTQwvà MTQxkhai MTQythác MTQzgỗ,” MTQ0Hellmann, MTQ1nhà MTQ2sinh MTQ3học MTQ4thuộc MTQ5đại MTUwhọc MTUxNotre MTUyDame MTUznói. MTU0Trên MTU1thực MTU2tế, MTU3gần MTU480% MTU5cây MTYwtrồng MTYxtrên MTYythế MTYzgiới MTY0cần MTY1tới MTY2sự MTY3thụ MTY4phấn, MTY5và MTcwgiá MTcxtrị MTcythu MTczđược MTc0từ MTc1việc MTc2côn MTc3trùng MTc4thụ MTc5phấn MTgwước MTgxtính MTgylên MTgztới MTg020 MTg1tỉ MTg2USD MTg3mỗi MTg4năm MTg5ở MTkwriêng MTkxnước MTkyMỹ. MTkzNgoài MTk0ra, MTk1một MTk2thực MTk3tế MTk4thú MTk5vị MjAwnữa, MjAxcôn MjAytrùng MjAzlà MjA0loài MjA1chiếm MjA2số MjA3lượng MjA4đông MjA5đảo MjEwnhất MjExtrong MjEytất MjEzcả MjE0các MjE1loài MjE2sinh MjE3vật MjE4trên MjE5Trái MjIwđất.
Chúng MjIxcũng MjIylà MjIzloài MjI0đặc MjI1biệt MjI2nhạy MjI3cảm MjI4trước MjI5biến MjMwđổi MjMxkhí MjMyhậu MjMz– MjM0cũng MjM1giống MjM2như MjM3động MjM4vật MjM5không MjQwxương MjQxsống MjQykhác, MjQzchúng MjQ0không MjQ1có MjQ2khả MjQ3năng MjQ4điều MjQ5chỉnh MjUwnhiệt MjUxđộ MjUycơ MjUzthể MjU0bản MjU1thân MjU2– MjU3nên MjU4chúng MjU5được MjYwví MjYxnhư MjYynhững MjYz“chiếc MjY0nhiệt MjY1kế MjY2tí MjY3hon MjY4của MjY5tự Mjcwnhiên,” MjcxHellmann Mjcygiải Mjczthích.
Các Mjc0bước Mjc1nghiên Mjc2cứu
Vậy Mjc3những Mjc4chiếc Mjc5nhiệt Mjgwkế Mjgxnày Mjgyphản Mjgzứng Mjg0như Mjg1thế Mjg2nào Mjg3khi Mjg4biến Mjg5đổi Mjkwkhí Mjkxhậu Mjkylàm Mjkzcho Mjk0nơi Mjk1ở Mjk2của Mjk3chúng Mjk4trở Mjk5nên MzAwquá MzAxnóng MzAyhoặc MzAzquá MzA0khô?
Nghiên MzA1cứu MzA2do MzA3Hellmann MzA4và MzA5Shannon MzEwPelini MzExtiến MzEyhành MzEzcho MzE0thấy MzE1sự MzE2nóng MzE3lên MzE4toàn MzE5cầu MzIwcó MzIxthể MzIyảnh MzIzhưởng MzI0tới MzI1một MzI2loài MzI3côn MzI4trùng MzI5theo MzMwnhững MzMxcách MzMyvà MzMzmức MzM0độ MzM1khác MzM2nhau MzM3ở MzM4các MzM5giai MzQwđoạn MzQxsinh MzQytrưởng MzQzkhác MzQ0nhau MzQ1trong MzQ2cuộc MzQ3đời MzQ4nó, MzQ5đồng MzUwthời, MzUxbiến MzUyđổi MzUzkhí MzU0hậu MzU1tác MzU2động MzU3tới MzU4mỗi MzU5loài MzYwcôn MzYxtrùng MzYytheo MzYzmột MzY0cách MzY1riêng.
Điều MzY2quan MzY3trọng MzY4nhất MzY5là, Mzcwkhi Mzcxbiến Mzcyđổi Mzczkhí Mzc0hậu Mzc1ngày Mzc2càng Mzc3sâu Mzc4sắc, Mzc5một Mzgwvài Mzgxloài Mzgycôn Mzgztrùng Mzg0sẽ Mzg1bị Mzg2mắc Mzg3kẹt Mzg4– Mzg5giống Mzkwnhư Mzkxcá Mzkybị Mzkzđẩy Mzk0ra Mzk1khỏi Mzk2nước Mzk3- Mzk4trong Mzk5chính NDAwmôi NDAxtrường NDAychúng NDAzvốn NDA0quen NDA1sống. NDA2Do NDA3đó NDA4chúng NDA5có NDEwthể NDExbị NDEytuyệt NDEzchủng NDE0hoặc NDE1mất NDE2đi NDE3những NDE4đoạn NDE5gen NDIwquan NDIxtrọng NDIytrong NDIzquần NDI0thể NDI1của NDI2mình. NDI3Trong NDI4khi NDI5loài NDMwkhác NDMxcó NDMythể NDMzđạt NDM0tới NDM1môi NDM2trường NDM3khí NDM4hậu NDM5mát NDQwhơn NDQxbằng NDQycách NDQztự NDQ0di NDQ1chuyển NDQ2lên NDQ3phía NDQ4bắc.
Liệu NDQ5những NDUwloài NDUxdi NDUycư NDUznày NDU0có NDU1khả NDU2năng NDU3tồn NDU4tại NDU5trong NDYwmôi NDYxtrường NDYyxa NDYzlạ NDY0mà NDY1chúng NDY2mới NDY3chuyển NDY4tới NDY5hay NDcwkhông? NDcxĐể NDcytrả NDczlời NDc0cho NDc1câu NDc2hỏi NDc3này, NDc4Pelini NDc5đã NDgwtiến NDgxhành NDgycác NDgzthử NDg0nghiệm NDg1trong NDg2phòng NDg3thí NDg4nghiệm NDg5liên NDkwquan NDkxtới NDkyviệc NDkzcho NDk0ấu NDk1trùng NDk2(sâu) NDk3của NDk4hai NDk5loài NTAwbướm NTAxtiếp NTAyxúc NTAzvới NTA0khí NTA1hậu NTA2và NTA3các NTA4loài NTA5thực NTEwvật NTExcó NTEytrong NTEzvùng NTE0lãnh NTE1thổ NTE2của NTE3chúng, NTE4và NTE5sau NTIwđó NTIxđiều NTIychỉnh NTIztỉ NTI0lệ NTI1sống NTI2sót NTI3và NTI4mức NTI5tăng NTMwtrưởng NTMxcủa NTMynhững NTMznhóm NTM0này.
Tới NTM1đây NTM2trên NTM3tờ NTM4Proceedings NTM5of NTQwthe NTQxNational NTQyAcademy NTQzof NTQ0Sciences NTQ1(PNAS), NTQ2bà NTQ3sẽ NTQ4công NTQ5bố NTUwnhững NTUxquần NTUythể NTUzbướm NTU0nói NTU1trên NTU2sống NTU3ở NTU4vùng NTU5rìa NTYwlãnh NTYxthổ NTYysẽ NTYzbị NTY0ảnh NTY1hưởng NTY2như NTY3thế NTY4nào NTY5bởi NTcwbiến NTcxđổi NTcykhí NTczhậu, NTc0và NTc1những NTc2yếu NTc3tố NTc4khác NTc5nhau NTgwcó NTgxthể NTgylàm NTgzgiảm NTg0hoặc NTg1giới NTg2hạn NTg3việc NTg4mở NTg5rộng NTkwlãnh NTkxthổ NTkyvề NTkzphương NTk0Bắc NTk1của NTk2bướm.
Hellmann NTk3hiện NTk4tại NTk5đang NjAwtheo NjAxsát NjAynghiên NjAzcứu NjA0của NjA1Pelini NjA2với NjA3việc NjA4khảo NjA5sát NjEwhàng NjExngàn NjEygen NjEzở NjE0hai NjE1loài NjE2bướm NjE3nói NjE4trên NjE5để NjIwxác NjIxđịnh NjIynhững NjIzgen NjI0nào NjI1đang NjI2hoạt NjI3động NjI4và NjI5gen NjMwnào NjMxđã NjMybị NjMz“tắt” NjM0đi NjM1bởi NjM2biến NjM3đổi NjM4khí NjM5hậu. NjQwNhững NjQxnghiên NjQycứu NjQznày NjQ0được NjQ1thiết NjQ2kế NjQ3để NjQ4làm NjQ5rõ NjUwcơ NjUxsở NjUygen NjUzcủa NjU0việc NjU1một NjU2vài NjU3loài NjU4côn NjU5trùng NjYwcó NjYxthể NjYychịu NjYzđựng NjY0được NjY1các NjY2thay NjY3đổi NjY4khí NjY5hậu, Njcwtrong Njcxkhi Njcynhững Njczloài Njc0khác Njc1lại Njc2không Njc3thể.
Chiến Njc4lược Njc5gây Njgwtranh Njgxcãi
Khả Njgynăng Njgzmột Njg0số Njg1loài Njg2côn Njg3trùng, Njg4thực Njg5vật Njkwvà Njkxđộng Njkycó Njkzthể Njk0tồn Njk1tại Njk2ở Njk3bên Njk4ngoài Njk5môi NzAwtrường NzAxsống NzAycủa NzAzchúng NzA0đặt NzA1ra NzA2một NzA3câu NzA4hỏi: NzA5liệu NzEwnhững NzExloài NzEyđang NzEzbị NzE0đe NzE1dọa NzE2có NzE3môi NzE4trường NzE5sống NzIwbị NzIxxâm NzIyhại NzIzbởi NzI0biến NzI1đổi NzI2khí NzI3hậu NzI4có NzI5thể NzMwđược NzMxdi NzMychuyển NzMzmột NzM0cách NzM1thủ NzM2công NzM3tới NzM4nơi NzM5ở NzQwmới NzQxthích NzQyhợp NzQzhơn? NzQ0Hellmann NzQ1cảnh NzQ2báo NzQ3rằng NzQ4ý NzQ5tưởng NzUwnày, NzUxthường NzUyđược NzUznhắc NzU0đến NzU1với NzU2tên NzU3gọi NzU4“di NzU5chuyển NzYwnhân NzYxtạo”, NzYyhoặc NzYz“di NzY0cư NzY1được NzY2con NzY3người NzY4hỗ NzY5trợ” Nzcwvẫn Nzcxcòn Nzcyđang Nzczgây Nzc0nhiều Nzc1tranh Nzc2cãi.
“Trong Nzc3một Nzc4số Nzc5trường Nzgwhợp, Nzgxdi Nzgychuyển Nzgznhân Nzg0tạo Nzg1có Nzg2thể Nzg3thành Nzg4công Nzg5trên Nzkwdiện Nzkxrộng Nzkyvà Nzkzcứu Nzk0được Nzk1một Nzk2loài Nzk3khỏi Nzk4nguy Nzk5cơ ODAwtuyệt ODAxchủng,” ODAyHellmann. ODAz“Nhưng ODA0trong ODA1các ODA2trường ODA3hợp ODA4khác, ODA5loài ODEwđược ODExdi ODEychuyển ODEzcó ODE0thể ODE1phát ODE2triển ODE3quá ODE4mạnh ODE5ở ODIwmôi ODIxtrường ODIysống ODIzmới, ODI0gây ODI1tuyệt ODI2chủng ODI3cho ODI4các ODI5loài ODMwbản ODMxđịa, ODMyhoặc ODMzthậm ODM0chí ODM1làm ODM2tắc ODM3các ODM4đường ODM5ống ODQwnước ODQxnhư ODQyvụ ODQzviệc ODQ0trai ODQ1sọc ODQ2vằn ODQ3từng ODQ4gây ODQ5ra ODUwở ODUxvùng ODUyhồ ODUzGreat ODU0Lakes ODU1trước ODU2đây.” ODU3Những ODU4nguy ODU5cơ ODYwnhư ODYxvậy ODYyđã ODYzkhiến ODY0một ODY1số ODY2nhà ODY3khoa ODY4học ODY5không ODcwủng ODcxhộ ODcyviệc ODczdi ODc0chuyển ODc1nhân ODc2tạo ODc3các ODc4loài ODc5động ODgwvật.
“Mười ODgxnăm ODgyvề ODgztrước, ODg0chúng ODg1ta ODg2thường ODg3nói, ODg4“Chẳng ODg5có ODkwcách ODkxgì ODkycả. ODkzDi ODk0chuyển ODk1nhân ODk2tạo ODk3là ODk4một ODk5ý OTAwkiến OTAxngốc OTAynghếch.” OTAzVà OTA0chiến OTA1lược OTA2tốt OTA3nhất OTA4là OTA5tìm OTEwcách OTExlàm OTEygiảm OTEzlượng OTE0khí OTE1nhà OTE2kính OTE3thải OTE4ra. OTE5Nhưng OTIwtrên OTIxthực OTIytế, OTIzchúng OTI0ta OTI1không OTI2có OTI3khả OTI4năng OTI5giảm OTMwđược OTMxkhí OTMynhà OTMzkính OTM0theo OTM1đúng OTM2mức OTM3yêu OTM4cầu.
Đó OTM5là OTQwlí OTQxdo OTQyvì OTQzsao OTQ0mới OTQ1đây OTQ2nhóm OTQ3nghiên OTQ4cứu OTQ5do OTUwHellmann OTUxđứng OTUyđầu, OTUzđược OTU0tài OTU1trợ OTU2một OTU3phần OTU4bởi OTU5Quỹ OTYwKhoa OTYxhọc OTYyQuốc OTYzgia, OTY0đã OTY1phát OTY2triển OTY3một OTY4công OTY5cụ OTcwphân OTcxtích OTcymới OTczgiúp OTc0các OTc1nhà OTc2hoạch OTc3định OTc4chính OTc5sách OTgwxác OTgxđịnh OTgycó OTgznên OTg0hay OTg1không, OTg2khi OTg3nào OTg4và OTg5bằng OTkwcách OTkxnào OTkydi OTkzchuyển OTk0được OTk1một OTk2loài OTk3thực OTk4vật, OTk5động MTAwMA==vật MTAwMQ==hay MTAwMg==côn MTAwMw==trùng MTAwNA==nào MTAwNQ==đó MTAwNg==dựa MTAwNw==trên MTAwOA==những MTAwOQ==tính MTAxMA==toán MTAxMQ==lợi MTAxMg==ích MTAxMw==nhiều MTAxNA==mặt.
Những MTAxNQ==tính MTAxNg==toán MTAxNw==này MTAxOA==bao MTAxOQ==gồm MTAyMA==khả MTAyMQ==năng MTAyMg==thành MTAyMw==công MTAyNA==của MTAyNQ==việc MTAyNg==di MTAyNw==chuyển, MTAyOA==khả MTAyOQ==năng MTAzMA==gây MTAzMQ==hại MTAzMg==về MTAzMw==mặt MTAzNA==sinh MTAzNQ==thái, MTAzNg==các MTAzNw==điều MTAzOA==chỉnh MTAzOQ==liên MTA0MA==quan MTA0MQ==và MTA0Mg==tầm MTA0Mw==quan MTA0NA==trọng MTA0NQ==về MTA0Ng==mặt MTA0Nw==văn MTA0OA==hóa MTA0OQ==của MTA1MA==loài MTA1MQ==chịu MTA1Mg==tác MTA1Mw==động.
David MTA1NA==Richardson MTA1NQ==thuộc MTA1Ng==đại MTA1Nw==học MTA1OA==Stellenbosch MTA1OQ==ở MTA2MA==Nam MTA2MQ==Phi MTA2Mg==cho MTA2Mw==rằng MTA2NA==công MTA2NQ==cụ MTA2Ng==này MTA2Nw==là MTA2OA==cách MTA2OQ==mới MTA3MA==để MTA3MQ==cân MTA3Mg==bằng MTA3Mw==giữa MTA3NA==các MTA3NQ==nguy MTA3Ng==cơ MTA3Nw==của MTA3OA==việc MTA3OQ==hành MTA4MA==động MTA4MQ==(tiến MTA4Mg==hành MTA4Mw==di MTA4NA==chuyển) MTA4NQ==và MTA4Ng==không MTA4Nw==hành MTA4OA==động”, MTA4OQ==giúp MTA5MA==các MTA5MQ==loài MTA5Mg==vượt MTA5Mw==qua MTA5NA==được MTA5NQ==tác MTA5Ng==động MTA5Nw==của MTA5OA==biến MTA5OQ==đổi MTEwMA==khí MTEwMQ==hậu. MTEwMg==Chi MTEwMw==tiết MTEwNA==được MTEwNQ==công MTEwNg==bố MTEwNw==trong MTEwOA==một MTEwOQ==bài MTExMA==viết MTExMQ==trên MTExMg==tờ MTExMw==PNAS MTExNA==mới MTExNQ==đây.
Cần MTExNg==phân MTExNw==biệt MTExOA==giữa MTExOQ==giữa MTEyMA==tiến MTEyMQ==hành MTEyMg==di MTEyMw==chuyển MTEyNA==nhân MTEyNQ==tạo MTEyNg==và MTEyNw==đưa MTEyOA==loài MTEyOQ==gây MTEzMA==hại MTEzMQ==tới MTEzMg==một MTEzMw==hệ MTEzNA==sinh MTEzNQ==thái MTEzNg==mới. MTEzNw==“Nếu MTEzOA==chúng MTEzOQ==ta MTE0MA==cho MTE0MQ==rằng MTE0Mg==một MTE0Mw==loài MTE0NA==có MTE0NQ==khả MTE0Ng==năng MTE0Nw==trở MTE0OA==thành MTE0OQ==vật MTE1MA==xâm MTE1MQ==lấn, MTE1Mg==hay MTE1Mw==nói MTE1NA==cách MTE1NQ==khác MTE1Ng==nó MTE1Nw==có MTE1OA==thể MTE1OQ==trở MTE2MA==thành MTE2MQ==một MTE2Mg==mối MTE2Mw==nguy MTE2NA==hại MTE2NQ==cho MTE2Ng==các MTE2Nw==loài MTE2OA==ở MTE2OQ==nơi MTE3MA==ở MTE3MQ==mới, MTE3Mg==thì MTE3Mw==chúng MTE3NA==ta MTE3NQ==sẽ MTE3Ng==không MTE3Nw==coi MTE3OA==nó MTE3OQ==là MTE4MA==ứng MTE4MQ==cử MTE4Mg==viên MTE4Mw==cho MTE4NA==công MTE4NQ==cuộc MTE4Ng==di MTE4Nw==chuyển MTE4OA==nhân MTE4OQ==tạo,” MTE5MA==Hellmann MTE5MQ==nói.
Những MTE5Mg==loài MTE5Mw==có MTE5NA==nhiều MTE5NQ==khả MTE5Ng==năng MTE5Nw==trở MTE5OA==thành MTE5OQ==vật MTIwMA==xâm MTIwMQ==lấn MTIwMg==bao MTIwMw==gồm: MTIwNA==loài MTIwNQ==có MTIwNg==tỉ MTIwNw==lệ MTIwOA==phát MTIwOQ==triển MTIxMA==cao, MTIxMQ==loài MTIxMg==cỏ MTIxMw==dại, MTIxNA==và MTIxNQ==động MTIxNg==vật MTIxNw==ăn MTIxOA==thịt, MTIxOQ==ví MTIyMA==dụ MTIyMQ==như MTIyMg==rắn MTIyMw==cây MTIyNA==nâu MTIyNQ==chẳng MTIyNg==hạn. MTIyNw==Loài MTIyOA==ít MTIyOQ==có MTIzMA==khả MTIzMQ==năng MTIzMg==trở MTIzMw==thành MTIzNA==kẻ MTIzNQ==xâm MTIzNg==lấn MTIzNw==bao MTIzOA==gồm MTIzOQ==những MTI0MA==loài MTI0MQ==đang MTI0Mg==bị MTI0Mw==đe MTI0NA==dọa, MTI0NQ==hoặc MTI0Ng==rất MTI0Nw==đặc MTI0OA==trưng, MTI0OQ==hoặc MTI1MA==loài MTI1MQ==mà MTI1Mg==con MTI1Mw==người MTI1NA==có MTI1NQ==thể MTI1Ng==điều MTI1Nw==khiển MTI1OA==được MTI1OQ==theo MTI2MA==cách MTI2MQ==nào MTI2Mg==đó.
“Chỉ MTI2Mw==cần MTI2NA==chúng MTI2NQ==ta MTI2Ng==biết MTI2Nw==chắc MTI2OA==rằng MTI2OQ==loài MTI3MA==được MTI3MQ==di MTI3Mg==chuyển MTI3Mw==sẽ MTI3NA==không MTI3NQ==trở MTI3Ng==thành MTI3Nw==kẻ MTI3OA==xâm MTI3OQ==lấn MTI4MA==gây MTI4MQ==hại. MTI4Mg==Đó MTI4Mw==chính MTI4NA==là MTI4NQ==điểm MTI4Ng==cốt MTI4Nw==lõi MTI4OA==của MTI4OQ==tất MTI5MA==cả MTI5MQ==những MTI5Mg==tranh MTI5Mw==cãi MTI5NA==xung MTI5NQ==quanh MTI5Ng==di MTI5Nw==chuyển MTI5OA==nhân MTI5OQ==tạo,” MTMwMA==Hellmann MTMwMQ==kết MTMwMg==luận.
